Jetlagplanner
Krijg een dagelijks plan voor slaap en licht voor elke reis, op basis van het tijdverschil en de vliegrichting.
Jetlagplanner
Zo werkt de planner
Kies je vertrekplaats en bestemming, je vertrekdatum, je gebruikelijke bedtijd en hoelang je slaapt. De planner berekent hoeveel uur en in welke richting je biologische klok moet verschuiven en schrijft een plan per dag dat je slaapvenster en je venster voor fel licht dichter bij de bestemming brengt. Alles draait in je browser; niets van wat je invult wordt ergens naartoe gestuurd.
Hij is gebaseerd op twee vuistregels uit het CDC Yellow Book (in het Engels): een gemiddeld aanpassingstempo van 1,5 uur per dag bij reizen naar het westen en 1 uur per dag bij reizen naar het oosten, en het verschuiven van je slaap met ongeveer een uur per dag in de 2 tot 3 dagen vóór vertrek, wat volgens de CDC de aanpassingstijd kan verkorten. Het tijdverschil zelf komt uit de IANA-tijdzonedatabase, met de regels die op je vertrekdatum gelden.
Waarom de richting ertoe doet
De CDC legt uit dat het eigen ritme van het lichaam iets langer dan 24 uur duurt, zodat we de neiging hebben naar later te verschuiven. De biologische klok naar later zetten, wat een reis naar het westen vraagt, is dus makkelijker dan hem vervroegen, zoals bij een reis naar het oosten (CDC). Dezelfde bron zegt dat fel licht in de ochtend, na het laagste punt van de biologische klok, een verschuiving naar eerder bevordert, en dat avondlicht doorgaans een verschuiving naar later bevordert.
Wat van ons is en wat niet
De CDC geeft de tempo’s en de richting van het effect van licht, maar geen exacte tijden; de planner maakt daarom drie eigen vereenvoudigingen. Hij zet het laagste punt van de biologische klok 3 uur vóór je gebruikelijke wektijd (de CDC beschrijft het als ongeveer 2 tot 4 uur ervoor). Hij toont een venster voor fel licht van 3 uur, dat bij vervroegen op dat laagste punt begint en bij vertragen eindigt op de bedtijd van je biologische klok. En hij gaat uit van elke dag hetzelfde aanpassingstempo. Mensen verschillen: gebruik de tabel als beginpunt, niet als voorschrift.
Voor, tijdens en na de vlucht
- Vooraf: de NHS raadt aan goed uit te rusten en je bedtijd en wektijd alvast naar de tijdzone van de bestemming toe te schuiven.
- In het vliegtuig: de NHS stelt voor veel water te drinken, door de cabine te lopen, te slapen als het op de bestemming nacht is en cafeïne en alcohol te beperken. De CDC raadt ook aan alcohol en cafeïne tijdens de vlucht te beperken en maaltijden op de bestemming af te stemmen.
- Bij aankomst: breng tijd buiten door bij daglicht, zet een wekker zodat je niet te lang slaapt en vermijd slapen overdag, volgens de NHS. De CDC zegt dat als je een dutje doet, ongeveer 20 tot 30 minuten ideaal is, omdat langere dutjes de nachtrust kunnen verstoren.
- Korte reizen: de CDC stelt voor je gebruikelijke schema aan te houden bij reizen korter dan 2 dagen, en de NHS bij reizen van 2 tot 3 dagen, zodat je je niet opnieuw hoeft aan te passen.
De NHS zegt dat jetlag meestal binnen een paar dagen beter wordt.
Melatonine en slaapmiddelen
De officiële adviezen verschillen. De CDC zegt dat lage doses melatonine vaak voldoende zijn om de biologische klok te verschuiven, dat het tijdstip van inname ertoe doet en dat supplementen niet door de FDA worden gereguleerd, zodat de inhoud van het etiket kan afwijken. De NHS raadt melatoninetabletten tegen jetlag niet aan, omdat er onvoldoende bewijs is dat ze werken, en merkt op dat medicijnen over het algemeen niet nodig zijn. De planner raadt geen supplement of medicijn aan en plant er geen in. Vraag een arts of apotheker wat bij jou past.
Deze pagina geeft algemene informatie, geen medisch advies. Heb je een slaapstoornis of een gezondheidsprobleem, of gebruik je vaste medicijnen, vraag dan een arts of apotheker om advies voordat je je slaapritme aanpast of iets inneemt om te slapen.
Veelgestelde vragen
Hoelang duurt jetlag?
De NHS zegt dat jetlag meestal binnen een paar dagen beter wordt. Met de gemiddelde aanpassingstempo’s van de CDC, 1 uur per dag naar het oosten en 1,5 uur per dag naar het westen, duurt een verschil van 6 uur ongeveer 6 dagen naar het oosten en ongeveer 4 dagen naar het westen.
Is jetlag erger bij vliegen naar het oosten of naar het westen?
Naar het oosten is het meestal moeilijker. De CDC legt uit dat de biologische klok iets langer dan 24 uur duurt: hem naar later zetten (reis naar het westen) is makkelijker dan hem vervroegen (reis naar het oosten).
Moet ik mijn slaap veranderen voordat ik vertrek?
De CDC stelt voor je slaap 2 tot 3 dagen voor vertrek met ongeveer 1 uur per dag te verschuiven, later bij reizen naar het westen en eerder naar het oosten, en zegt dat dit de aanpassingstijd kan verkorten. In de planner kun je 0, 2 of 3 dagen kiezen.
Moet ik melatonine nemen tegen jetlag?
De adviezen verschillen: de CDC beschrijft lage doses als vaak voldoende en wijst erop dat supplementen niet door de FDA worden gereguleerd, terwijl de NHS melatoninetabletten tegen jetlag niet aanraadt wegens onvoldoende bewijs. Vraag een arts of apotheker om advies.
Worden mijn gegevens bewaard?
Nee. De planner draait in je browser. Niets van wat je invult wordt naar onze servers gestuurd of daar bewaard.
Bronnen
De gezondheidsadviezen op deze pagina komen uit de bronnen hieronder. Tijdverschillen worden berekend met de IANA-database.
- Jet Lag Disorder (CDC Yellow Book, in het Engels) — aanpassingstempo, effect van de reisrichting, licht, het slaapritme vooraf verschuiven, dutjes en melatonine
- Jet lag (NHS, in het Engels) — symptomen, duur en tips voor, tijdens en na de reis
- IANA-tijdzonedatabase (in het Engels) — de referentiedatabase voor tijdzones en zomertijdregels
De datums, verschillen en berekeningen op deze pagina volgen de gegevens die in onze redactionele methode (in het Engels) worden beschreven. Overheden kunnen regels op korte termijn wijzigen: controleer juridische, salaris- of reisgegevens altijd bij een officiële bron.